21-3-2011 De AED maakt Passend Onderwijs mogelijk!

De AED maakt Passend Onderwijs mogelijk!

Bezuinigingen Passend Onderwijs
Minister van Bijsterveldt van onderwijs heeft onlangs haar plannen gepresenteerd voor de invoering van Passend Onderwijs in 2012. De plannen omvatten een bezuiniging van 300 miljoen euro die vooral op het conto komt van het speciaal onderwijs. De grootste klap lijkt te vallen onder de ambulante begeleiders waarop 90,8 miljoen euro aan rugzakgelden bezuinigd wordt. Door deze bezuiniging dreigen landelijk gezien omstreeks 6500 begeleiders hun baan te verliezen. Volgens de minister is vooral de leerlinggebonden financiering, ‘het rugzakje’, een regeling die te ver doorgeschoten is: te veel leerlingen krijgen volgens haar een label opgeplakt dat er iets mis met ze is. Scholen zouden volgens haar veel meer zelf in staat moeten zijn leerlingen met een beperking binnen het onderwijs op te vangen. Een goed en ambitieus plan , mits er sprake is van een zorgvuldig invoeringstraject en voldoende middelen om het te realiseren. Van de ambulante begeleiding vindt ze, en ze haalt daarbij een rapport aan van de ECPO (Evaluatiecommissie Passend Onderwijs), dat het “bij docenten vaak niet helder is hoe zij profijt hebben van de ambulante begeleiding in hun onderwijspraktijk. Het geld houdt een structuur in stand, maar ‘landt’ niet in de klas”.
Het is bizar dat de minister met één uit z’n verband gerukte zin een beroepsgroep afschrijft die al meer dan 25 jaar bezig is leerlingen, leerkrachten en ouders te ondersteunen bij de integratie van leerlingen met een beperking in het onderwijs. Samen met leerkrachten en ouders hebben ze in die jaren het onderwijs ‘passend’ gemaakt voor duizenden van deze leerlingen. Alleen al dit schooljaar krijgen vanuit de AED meer dan 1000 leerlingen en in Leiden en omgeving begeleiding van ruim 60 begeleiders. Zij komen op peuterspeelzalen en kinderdagverblijven, op basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs en op ROC’s. Door de begeleiding wordt bijna altijd voorkomen dat deze kinderen verwezen worden naar de scholen voor speciaal onderwijs.

Het ‘rugzakje’ verdwijnt na 1 augustus 2012
In de plannen van de minister verdwijnt de Leerlinggebonden Fiananciering( de rugzakjes) en verliezen ouders van een leerling met beperking de directe relatie met de inzet van extra middelen voor hun kind. Het restant (43% van de huidige middelen die voor ambulante begeleiding beschikbaar zijn) dat er in de plannen van Passend Onderwijs aan rugzakmiddelen overblijft, wordt samen met het deel dat de school ontvangt, in één budget gestopt. Regionaal worden door de samenwerkingsverbanden uit dit budget bedragen toegekend aan scholen die dit kunnen inzetten voor de leerlingen die extra hulp nodig hebben. Samenwerkingsverbanden en scholen kunnen van dit budget begeleiding bij de AED ‘inkopen’, maar dat is geen verplichting.

Gevolgen van de bezuiniging
Wat gaat deze bezuiniging teweeg brengen? Er komt minder geld voor leerlingen die in het onderwijs extra begeleiding nodig hebben. Tegelijkertijd wil de minister dat er nog meer van deze leerlingen in het onderwijs opgevangen worden. Dat betekent meer doen met minder geld en veelal zonder hulp van een deskundige op het gebied van de beperking. De werkdruk zal voor leraren fors gaan toenemen. Kinderen die extra hulp nodig hebben, krijgen dit straks niet of veel minder dan nu het geval is en alle andere leerlingen zullen er last van hebben dat de aandacht in de groep meer verdeeld moet worden.
Door de bezuiniging zullen leerkrachten en ouders vanaf 1 augustus 2012 ook veel minder -of zelfs helemaal niet een beroep kunnen doen op een deskundige op het gebied van de betreffende beperking. De gevolgen van die beperking voor het onderwijs aan de leerling, zullen daardoor minder of helemaal niet duidelijk zijn. Het resultaat is dat de leerling risico loopt om zich minder goed te ontwikkelen en daar ook nog eens minder extra tijd voor krijgt dan nu. Gevolg: de leerling kan zich niet handhaven in het gewone onderwijs en moet naar het speciaal onderwijs, een veel duurdere voorziening dan het rugzakje.

Mogelijkheden Passend Onderwijs
De AED ziet veel mogelijkheden in Passend Onderwijs. In de jaren sinds ambulante begeleiding mogelijk is (vanaf 1985) zijn duizenden leerlingen en leerkrachten begeleid. Vaak hebben ouders, samen met de leerkracht en de begeleider nagedacht en gesproken over de mogelijkheden die je samen aan een kind met een beperking kunt bieden en in heel veel gevallen is dit heel goed gelukt. Er zijn zoveel betrokken leerkrachten die ondanks de soms veel te grote groepen met best veel zorgleerlingen toch hun uiterste best gedaan hebben om een rugzakleerling extra te begeleiden. Passend Onderwijs is daarom in onze visie op de werkvloer niet iets nieuws, het is iets wat leerkrachten al heel lang doen en eigenlijk nog veel meer en beter zouden willen doen, maar dan wel met meer middelen en mogelijkheden: meer expertise om goed met de gevolgen van de beperking om te kunnen gaan en meer handen daarbij op de werkvloer om hen daarbij te ondersteunen. En graag ook wat meer tijd om dit allemaal mogelijk te kunnen maken.
De AED is al enige tijd bezig om hierop in te spelen:

Men kan kiezen uit een breed spectrum aan scholingsmogelijkheden waarop zowel individueel als door het schoolteam op ingeschreven kan worden.
Collega’s worden getraind als co-teacher waardoor zij samen met de leerkracht voor de groep kunnen staan.
Vanaf het volgende schooljaar zullen op veel scholen zogenaamde ‘proeftuinen’ gestart worden waar AB’ers als een specialistenteam samen met de leerkrachten, IB’er en directie van der school gaan kijken hoe zij met de bundeling van middelen effectiever en efficiënter in kunnen spelen op de vragen en behoeften op hert gebied van leerlingen met een beperking
Conform de voorgenomen plannen van de minster wordt er volgend schooljaar voor alle rugzakleerlingen een ontwikkelingsperspectief en een ontwikkelingsplan opgesteld door de ambulante begeleider. Het ontwikkelingsperspectief gaat daarbij het handelings- en begeleidingsplan vervangen
Bij de begeleiding krijgen scholen straks keuzemogelijkheden voor het zelf samenstellen van een zorgarrangement. Met het productenboek van de AED krijgt tal van mogelijkheden op een passend arrangement samen te stellen waarmee de rugzakuren gevuld kan worden
Scholen die behoefte hebben aan gekwalificeerd personeel om zorg te bieden aan een leerling of om een leerkracht of IB’er te assisteren, kunnen voor korte of langere termijn een beroep doen op professionals van de AED. Dit kan variëren van klassenassistenten, lerarenondersteuners, leerkrachten, RT’ers, logopedisten, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, orthopedagogen en psychologen.
In het najaar van 2011 zullen ouders van de huidige rugzakleerlingen in regionale bijeenkomsten geïnformeerd worden over de veranderingen die per 1 augustus 2012 als gevolg van Passend Onderwijs zullen plaatsvinden. Samen met ouders gaat de AED kijken hoe en op welke wijze de huidige samenwerking desgewenst voorgezet kan worden

Toekomst voor de AED!
De AED zal de komende jaren vanuit de daadwerkelijke ervaringen met leerlingen en studenten met een beperking, vorm blijven geven aan vragen vanuit het onderwijsveld en ouders over gewenste expertise en handen in de klas. De AED doet dit vanuit een breed spectrum aan kennis en ervaring op het gebied van peuters, basisschool- en VO-leerlingen en studenten ROC. Wij geloven in kansen en mogelijkheden en vinden het een uitdaging om samen met al onze partners met wie we nu al samenwerken, deze kansen en mogelijkheden optimaal te benutten.

Huidige situatie: aanvraag "rugzak" nog steeds zinvol!
Zolang de voorstellen van de Minister nog niet zijn vastgelegd in de nieuwe wet blijft het zinvol om voor leerlingen met een beperking een "rugzak" aan te vragen.

Dick Kuijt
Directeur AED Leiden

Ik wil graag de AED nieuwsbrief ontvangen